February 14, 2020

Februari vind ik altijd een moeilijke maand. Het is koud - dit jaar meer nat dan koud - en dat nodigt nou niet bepaald uit om de tuin in te gaan. Zon, waar blijf je?! Ondertussen loopt de winter op z'n eind. De natuur ontwaakt uit haar winterslaap en alles gaat weer aan de groei. Zo ook het onkruid.

Als ik uit het woonkamerraam omlaag kijk, zie ik dat het Robertskruid (Geranium robertianum) welig tiert en al flinke rozetten heeft gevormd tussen de hortensia's (Hydrangea macrophylla). Deze 'stinkgeraniums' moeten eruit en de hortensia's (acht stuks) ook. De hortensia's zien er nu nog aardig uit met hun veelbelovende, groene bladknoppen, maar ze zijn allemaal aangetast door de bladvlekken- ziekte (Cerocospora hydrangeae). De ziekte wordt veroorzaakt door een schimmel en leeft in afgevallen ziek blad op de grond. In de zomer krijgen de struiken bruine tot purperen vlekken die zich van de onderste bladeren af naar boven verspreiden en daarna afvallen. Er is niets meer aan te doen. De horte...

February 9, 2020

Storm op komst! Storm Ciara, dit keer (Ciara is een Ierse meisjesnaam). Het is al de derde storm van het jaar. Het hoogtepunt van de storm wordt aan het eind van de middag, begin van de avond verwacht met zware windstoten van zo'n 120 km per uur. Vooral aan de kust. 

's Ochtends waait het hier al flink. Als ik met mijn zoon bel hoor ik dat het in het midden van het land nog helemaal niet hard waait. Goh.

Ik doe de tuindeur open en hoor hoe de wind door de toppen van de bomen blaast. De bomen zwiepen al flink heen en weer. Hoe zal dat straks dan wel niet zijn? Als ze maar niet omgaan. Ciara komt uit het westen...als de eiken omwaaien komen ze op het huisje terecht. Toch zou ik het, denk ik, nog erger vinden dat er bomen omwaaiden dan dat ons huisje kapot zou gaan. Alhoewel, dat is ook erg en geeft nog veel meer gedoe, al zijn we verzekerd en staan de eiken op gemeentegrond.

Op het tafeltje tegen het huis staan mijn gieters. Moet ik ze binnenzetten? Ach, ze kunnen nooit...

February 6, 2020

Herken je deze minuscule sprietjes die uit een soort knopje tevoorschijn komen? Dit zijn de onopvallende, vrouwelijke bloemen van de hazelaar (Corylus avellana). Mooi hé? De rode stijlen met stempels zitten met drie of vier stuks bij elkaar in een klein knopje, dat een beetje op een bladknopje lijkt.

Bij de hazelaar zitten mannelijke en vrouwelijke bloemen apart aan de struik (eenhuizig). De hangende katjes, met geel stuifmeel zijn de mannelijke bloemen. Ze bestaan uit schubjes en meeldraden en zitten aan het einde van de zomer al aan de takken, als de hazelaar nog in blad zit. In de herfst groeien de katjes door, totdat in de winter hun ontwikkeling stagneert. Als de temperatuur weer stijgt groeien ze weer verder. Als de herfstmaanden warm zijn stopt de groei van de katjes niet. Dan kan de hazelaar al in december bloeien. Dat is heel vroeg.

Om zelfbestuiving te voorkomen zijn de katjes er eerder dan de vrouwelijke bloemen. 

Pollen

Als de katjes rijp zijn komen de pollen vri...

February 5, 2020

Iedereen kent steekmuggen! Of knutjes, die vervelende kleine mugjes die ook kunnen steken. Maar bijna niemand kent wintermuggen (Trichoceridae). Toch heb je ze vast wel eens zien dansen in de zon! Na de winter dansen de dansmuggen (Chironomidae). Hun larven zijn de bekende rode muggenlarven, die zo kronkelen in het water. Vissen zijn er gek op.

In onze tuin zijn er een paar plekken waar muggen rondzwermen: in de voortuin boven het gras bij de heg en in de achtertuin onder de kersenboom. De zwermpjes hangen elke dag op dezelfde plaats en bewegen als één geheel op en neer. Ze dansen in het zwakke licht van winterzon. 

Als je ze goed bekijkt zie je dat ze familie zijn van de langpootmuggen, ze hebben lange dunne poten en lange vleugels. Maar wat voor soort muggen zijn dit nou?!


Muggenfamilies en soorten

Muggen (Nematocera) zijn net als de vliegen tweevleugelige, vliegende insecten. In Nederland bestaan er 25 muggenfamilies die elk weer zijn onderv...

January 26, 2020

Vanochtend telden P. en ik de tuinvogels voor de Nationale Tuinvogeltelling. We begonnen om even na half elf en telden zowel in de voor- als in de achtertuin. Dit is onze score:

ekster - 2

huismus - 26

koolmees - 5

merel - 1

pimpelmees - 3

roodborst - 2

sperwer - 1

Vogels die we niet telden, de grote afwezigen, waren de grote bonte specht, de lijster, het winterkoninkje, Vlaamse gaai en de vinken. En zowel de hout- als de tortelduiven kwamen niet opdagen in ons tel-halfuurtje. 

Sperwer

Tijdens het vogels tellen kwam er wel zomaar een sperwer - een mannetje - op bezoek (Accipiter nisus)! Hij bleef zeker vijf minuten op de uitkijk zitten in de esdoorn; het lukte P. zelfs om 'm op de foto te zetten. Zijn onverwachte verschijning ging wél ten koste van onze vogeltelling. De vogels sloegen ogenblikkelijk op de vlucht bij het zien van de roofvogel. Ze lieten zich een poosje niet zien en ook niet horen, het werd opeens muisstil. Zelfs de mussen stopten met tsjilpen in de coniferenhe...

January 25, 2020

Zaterdagochtend. 'Zullen we nu beginnen met vogels tellen?' vraagt P. na het ontbijt. We staan in de keuken en zagen net vier duiven op het gras landen (drie tortels en één houtduif), op zoek naar eten. 'Oké!' roep ik. We beginnen. Snel zet ik de keukenwekker op 30 minuten, grijp mijn schrijfblok en gris een pen van tafel. 'Hé, ik heb nog geen havermout gestrooid buiten, de merels en de roodborstjes komen daar altijd op af. En de vinken. Die missen we nu!' Ik ben nauwelijks uitgesproken of P. loopt naar de voorraadkast, pakt het pak havermout en loopt ermee naar buiten waar hij begint te strooien. 'Nou jaag je de vogels  weg...' zeg ik. We besluiten te stoppen met tellen - valse start. De volgende dag beginnen we opnieuw. Dan staan we meteen wat vroeger op (en strooien havermout vóór we gaan tellen).

Wat later valt het mussenkoor in de heg abrupt stil. Er is geen vogel te bekennen, zelfs de mezen zijn weg; wat is er aan de hand in de tuin? Ik loop naar het...

January 21, 2020

Het is de tijd van de toverhazelaars (Hamamelis)! Toverhazelaars zijn schitterende struiken die in de winter bloeien. De smalle, lintvormige bloemblaadjes verschijnen op de nog kale twijgen en trekken zich niets aan van de kou (bloeiperiode: december - maart). Heb je al toverhazelaars zien bloeien in tuinen of in het park? Misschien heb je er zelf wel eentje in de tuin staan?! 

De toverhazelaar in onze achtertuin (Hamamelis x intermedia 'Ruby Glow'?) bloeit nu volop met bruinrode bloemen. Heel bijzonder. Elke dag loop ik er even heen om de bloemen van dichtbij te bewonderen, want van 'n afstandje zie je ze niet zo goed.

De toverhazelaar in de voortuin, die net begint te bloeien, heeft gele bloemen en die vallen veel meer op. Vooral tegen een donkere achtergrond komen ze goed uit. Ik blogde hier al eerder over: ik dacht een 'Pallida' te hebben gekocht (Hamamelis x intermedia 'Pallida'), was hier zelfs specifiek naar op zoek, maar dat blijkt niet het geval. De bloemen van een echte '...

January 19, 2020

Tot nu toe was het een zachte winter. Er begint al van alles te bloeien. De laatste jaren waren de eerste sneeuwklokjes soms al in december te zien. Vroeger was dat pas rond half januari het geval. De natuur is een maand eerder. 

Hier in de tuin zijn de koolmezen al begonnen met roepen en zingen. De vinken heb ik nog niet gehoord. Ken je het geluid dat een vink maakt? Ze hebben een luide zang met aan het eind de kenmerkende 'vinkenslag'. Dat is een dalende notenreeks, met als slot een korte verhoging in tonen. In elke streek in Europa klinkt de vinkenslag weer anders, maar de algemene structuur blijft ongeveer hetzelfde.

Jonge vinken beginnen meestal in februari met het oefenen van hun liedjes. Misschien dat ze dit jaar wel eerder beginnen en al eind januari te horen zijn?

Onomatopeeën

De vink (Fringilla coelebs) roept zijn eigen naam, 'pinkpink!, al is dat niet onmiddellijk te herkennen. Dat komt omdat de v van vink vroeger een f was (zoals dat in het Engelse 'finch'...

January 16, 2020

We zitten al weer in de tweede helft van januari! Het is al merkbaar langer licht en het wordt nu pas rond 17:00 uur donker. De vogels zijn al weer begonnen met zingen! Deze drang ontstaat door veranderingen in de lichtintensiteit. Sommige vogels hoor je het hele jaar zingen, zoals de roodborst (Erithacus rubecula), maar het hoogtepunt van hun zang ligt in maart-april. Ook de roodborst vrouwtjes zingen, vooral in de herfst als ze een eigen territorium gaan innemen. Roodborsten zingen soms zelfs midden in de nacht, bij volle maan of bij genoeg licht van straatlantaarns.

De boomklever (Sitta europaea) is een vogel die je al vroeg in het jaar kunt horen, zo nu en dan al vanaf december. De heggenmus (Prunella modularis) begint zelfs al rond kerst. 

Hier in de tuin zitten veel koolmezen. De koolmees (Parus major) kun je soms ook al in december horen maar zingt vooral vanaf half februari. 

Roep of zang 

Vogelgeluiden zijn in te delen in roep of zang. Het komt er in de prakti...

January 15, 2020

Ben jij een plantenliefhebber? Misschien heb je dan wel meegedaan met het tellen van bloeiende planten. FLORON en Tuintelling.nl riepen mensen op om door te geven welke planten er in bloei stonden tussen Eerste Kerstdag 2019 en 3 januari jl. Een uur speuren naar in de winter bloeiende plantjes tijdens het maken van 'n wandeling of een rondje door de tuin.

Er werden in totaal 571 wilde - of verwilderde plantensoorten in bloei waargenomen, dat is ongeveer een derde van alle Nederlandse wilde planten.

Dit was de top 10:

  1. Madeliefje (Bellis perennis)

  2. Straatgras (Poa annua)

  3. Vogelmuur (Stellaria media)

  4. Klein kruiskruid (Senecio vulgaris)

  5. Paarse dovenetel (Lamium purpureum)

  6. Paardenbloem (Taraxacum officinale)

  7. Herderstasje (Capsella bursa-pastoris)

  8. Duizendblad (Achillea millefolium)

  9. Witte dovenetel (Lamium album)

  10. Gewone melkdistel (Sonchus oleraceus)

Dit zijn allemaal soorten die het grootste deel van het jaar of het jaar rond bloeien. In zachte...

Please reload