Over toverhazelaars

January 6, 2018

De toverhazelaar (Hamamelis x intermedia 'Jelena') begint voorzichtig in bloei te komen, zie foto. Toverhazelaars (Hamamelis x intermedia) zijn werkelijk schitterende struiken - soms haast bomen - die in de winter bloeien. De lintvormige bloemen zitten in clusters aan de takken en zijn meestal geel (licht- of felgeel), maar er bestaan ook rode, oranje en roodbruine bloemkleuren. Na de bloei, in mei, verschijnen de bladeren die erg lijken op het blad van de hazelaar (Corylus avellana). 

Er bestaan verschillende soorten: Hamamelis mollis (uit China), Hamamelis japonica (uit Japan), de Noord-Amerikaanse soorten (vier) en Hamamelis x intermedia, een kruising. Want door de jaren heen is er veel gekruist met allerlei soorten onderling. Hamamelis ×intermedia,  bijvoorbeeld, is omstreeks 1935 ontstaan uit het kruisen van de Japanse en Chinese soort: Hamamelis japonica × Hamamelis mollis.  

Er zijn vandaag de dag veel verschillende cultivars in de handel. De meeste cultuurvariëteiten van toverhazelaar worden op een onderstam geënt. Daarvoor wordt vaak de Amerikaanse toverhazelaar (Hamamelis virginiana) gebruikt. In het arboretum in Kalmthout, België, werden veel cultivars gekweekt door Jelena en Robert de Belder. Zij waren vooral op zoek naar rode cultivars. De eerste selectie werd de bronskleurige 'Jelena', de eerste "rode" werd naar hun dochter 'Diane' genoemd, de "roodste" werd naar hun kleindochter 'Livia' genoemd. 

Toverhazelaars hebben veel ruimte want ze worden erg breed, al zijn het langzame groeiers. Geef ze een plek in de zon tot lichte schaduw op een open plaats. Ze staan het liefst op neutraal tot licht zure grond; eigenlijk is iedere normale tuingrond geschikt behalve kleigrond. Op vette kleigrond doet de struik het niet. Snoeien is af te raden; kruisende - of naar binnen groeiende takken kunnen eventueel helemaal aan de basis worden weggehaald.

Welke soorten zijn nou een aanrader voor de tuin? In aanmerking komen veel Hamamelis x intermedia kruisingen: 

Gele bloemen 

* Hamamelis x intermedia 'Arnold Promise (donkergeel)

Rijkbloeiend van januari/februari-maart met frisse, lichte geur; mooie herfstkleur. Hoogte na 10 jaar is 3m. Deze struik is zeer winterhard.

* Hamamelis mollis 'Fred Chittenden' (zwavelgeel)

nieuwe naam voor de Hamamelis × intermedia 'Pallida'.

Een van de beste gele toverhazelaars. Zeer rijkbloeiend van december/januari-februari en geurend; De hoogte na 10 jaar is 3m. Zeer winterhard. Heeft echter geen mooie herfstkleur en het oude blad blijft lang aan de takken zitten.

 

Rode bloemen

* Hamamelis x intermedia 'Livia' (dieprood)

Een van de beste roodbloeiende toverhazelaars. Bloeit van januari-februari. Mooie herfstkleur. Hoogte na 10 jaar is 3m. Goed winterhard.

* Hamamelis x intermedia 'Diane' (bruinrood)

Rijke bloei maar geur laat te wensen over. Bloeit van januari/februari-maart. Mooie herfstkleur. Hoogte na 10 jaar is 2,5m. Zeer winterhard.

 

Oranje bloemen

* Hamamelis x intermedia 'Jelena' (kooperoranje)

Bloeit al op jonge leeftijd rijk met lichtgeurende bloemen. Bloeitijd van december-januari/februari. Mooie herfstkleur. Hoogte na 10 jaar is 3m. Heeft een open kroonvorm en is zeer winterhard.

* Hamamelis x intermedi 'Orange Peel' (helder oranje)

Orange peel betekent sinaasappelschil in het Engels. Mooi bloeiend met lichtgeurende bloemen van februari-maart. Fraai vlammende herfstkleur. Hoogte na 10 jaar is 3m. Smal opgaande groeiwijze; geschikt voor een kleine tuin. Goed winterhard.

 

Toverhazelaars doen het goed als solitair, bijvoorbeeld in het gazon, maar kun je ook ze combineren met bijvoorbeeld in het voorjaar bloeiende vaste planten, bolletjes en kleinere heesters. Een toverhazelaar heeft een open structuur waardoor er voldoende licht doordringt tot op de grond.

Heb je een donkere heg (bijvoorbeeld Taxus baccata) of een schutting begroeid met klimop en heb je plek voor een toverhazelaar? Denk dan eens aan een Hamamelis met gele bloemen. Deze steekt fraai af tegen de donkere achtergrond.

 

 

 

 

 

 

 

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload