Stinsenplanten

February 3, 2018

In de blogposts over de winterakoniet en het gewone sneeuwklokje had ik het al over stinsenplanten, maar wat zijn dat nou precies?

Stinsenplanten (of stinzenplanten) behoren tot een bijzondere groep verwilderende planten die vanaf de 16e eeuw in Nederland zijn ingevoerd en hebben weten stand te houden. Ze werden aangeplant op landgoederen, boerenhoven, in pastorietuinen, etc. 

De term stinsenplanten (stins = Fries voor 'stenen huis') werd in 1932 officieel gebruikt door de botanicus en heemkundige Jacob Botke (1877-1939), die onderzoek deed naar deze planten. Hij nam de naam 'stinzeblomkes' over die de mensen in het Friese Veenwouden aan de knolsteenbreek of het Haarlems klokkenspel (Saxifraga granulata) gaven, een plantje dat daar rond de Schierstins groeide. Ook in Duitsland is de naam 'Stinsenpflanzen' een gangbare term.

Stinsenplanten zijn voornamelijk bol-, knol- en wortelstokgewassen met meestal opvallende bloemen in het vroege voorjaar. Op een paar in Limburg na komen stinsenplanten van nature niet in Nederland voor; ze groeien in bossen en berggebieden in Zuidelijke streken. Daar staan ze op plaatsen waar ze (bijna) geen struiken en bomen om zich heen hebben die het licht wegnemen.

Ook jij hebt vast wel stinsenplanten in je tuin of in huis. Je kent deze zeker: het gewone sneeuwklokje (Galanthus nivalis), de krokus (boerenkrokus - Crocus tommasinianus; bonte krokus - Crocus vernus), wilde narcis (Narcissus pseudonarcissus ssp. pseudonarcissus) en de winterakoniet (Eranthis hyemalis). De volgende soorten planten behoren ook tot de groep van de stinsenplanten: 

  • Daslook (Allium ursinum)

  • Bosanemoon (Anemone nemorosa)

  • Italiaanse aronskelk (Arum italicum)

  • Gevlekte aronskelk (Arum maculatum)

  • Herfsttijloos (Colchicum autumnale)

  • Lelietje-van-dalen (Convallaria majalis)

  • Holwortel (Corydalis cava)

  • Vingerhelmbloem (Corydalis solida)

  • Grote bosaardbei (Fragaria moschata Decne)

  • Kievitsbloem (Fritillaria meleagris) - zie foto; genomen in april 2017

  • Lenteklokje (Leucojum vernum)

  • Blauwe druifjes (Muscari botryoides)

  • Gewone vogelmelk (Ornithogalum umbellatum)

  • Gevlekt longkruid (Pulmonaria officinalis)

  • Vroege sterhyacint (Scilla bifolia)

  • Wilde hyacint "(Scilla non-scripta)

  • Oosterse sterhyacint (Scilla siberica)

De lijst van stinsenplanten verandert met de jaren; men ontdekt nieuwe dingen door nader onderzoek. (Bronnen: http://www.stinsenplanten.nl van Yvonne de Jong;  Wikipedia)

 

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload