Sterke kruiden voor de moestuin

March 18, 2018

Karin W. stuurde mij een bericht waarin ze om advies vroeg. Ze is op zoek naar sterke kruiden die ze het hele jaar door in de moestuin kan laten staan en wil ook weten wat goede snijbloemen zijn. Ze heeft al het een en ander geprobeerd en ook al de nodige ervaring, maar toch!

Allereerst over de kruiden. Ik zelf kies mijn kruiden uit voor het gebruik maar ik ga nu uit van zowel het praktische - als het ethische aspect. Het oog wil ook wat.

Verder zijn de plaats in de tuin en de grootte van de plek waar je de kruiden wilt planten van belang: komt er veel zon of valt er wat meer schaduw? Is de grond droog of juist wat vochtig? En hoe groot (of klein) is het stuk dat je wilt beplanten met kruiden?

Als je niet veel ruimte hebt kun je ook heel goed kruiden in potten kweken; op het terras, balkon of vensterbank. Of op een 'kruidenladder' tegen een muur of een schutting. Als je er wel de ruimte voor hebt in je tuin en van wild en ongerept houdt, kun je voor woekeraars gaan, zoals munt (Mentha spp.), citroenmelisse (Melissa officinalis) of daslook (Allium ursinum). Ik ga uit van een niet al te groot stuk. Met enkele veelgebruikte soorten kruiden kom je al een heel eind:

  • Groene of Marokkaanse munt (Mentha spicata). Voor thee! Winterhard. Sterft 's winters af maar komt ieder jaar weer op. Standplaats: liefst zon, maar halfschaduw kan ook. In redelijk vruchtbare, doorlatende grond. Wel voldoende water geven. Munt groeit heel snel en woekert; wil je dat niet, zet de munt dan in een grote plastic emmer of bloempot waar je de bodem uit snijdt. Graaf deze in maar laat een stukje boven de grond uitsteken; 

  • Witte munt (Mentha suaveolens) en zwarte munt (Mentha x piperita ‘Nigra’) hebben meer sierwaarde. Zwarte munt is een mooie, donkerbladige variant van de bekende pepermunt. Intens van smaak en lekker in salades, desserts of voor thee;

  • Chocolademunt (Mentha piperita citrata 'Chocolate') en ananasmunt zijn apart van smaak. Er zijn nog veel meer aparte smaken;

  • Echte salie (Salvia officinalis). Mooi om te zien en wintergroen! Redelijk winterhard, voor in de zon. 's Winters luchtig met vliesdoek afdekken en in het voorjaar terugsnoeien. Voor een goede oogst liefst om de 2-3 jaar nieuwe planten zetten (of zaaien) want salie verhout snel;

  • Tijm (Thymus vulgaris). Heerlijk in gerechten. Tijm is een klein heestertje, helaas matig winterhard. Voor in de volle zon op arme, droge, luchtige grond. Houdt slakken op afstand. De bloemetjes (juni-juli) trekken veel bijen en hommels aan. Na de bloei terugknippen. Tijm kun je ook prima in een pot telen en als er vorst of veel regen verwacht wordt kun je dez binnen zetten. Wel goed draineren! Voor in allerlei gerechten, dressings, soepen, sauzen, kruidenboter of als thee;

  • Bieslook (Allium schoenoprasum). Winterharde vaste plant, na het zaaien en/of planten heb je er  vele jaren plezier van. Zon tot schaduw, beetje vochtige, bemeste grond. Bieslook is niet wintergroen maar loopt rond maart weer uit. Mooie lilapaarse, eetbare bloemen die bijtjes aantrekken;

  • Peterselie (Petroselinum crispum var. neapolitanum). Peterselie is geen vaste plant maar ik noem 'm toch.Makkelijk te telen (zaaien: half februari- eind mei). Het wordt meestal als eenjarig kruid gekweekt maar is tweejarig; het tweede jaar bloeit de plant, zet zaad en sterft dan af. Voor rijke, wat vochtige grond. Kan goed tegen kou; je kunt tot laat in de herfst nog peterselie oogsten. Er bestaat ook krulpeterselie; de platte peterselie heeft meer smaak;

  • Rozemarijn (Rosmarinus officinalis). Wintergroen, sterk geurend met lichtblauwe bloemetjes (maart-juni). Voor in de zon in droge, goed doorlatende grond op een beschut plekje. Is matig winterhard en heeft bij vorst bescherming nodig. Om er zeker van te zijn dat de rozemarijn de winter overleeft kun je de plant in 'n pot planten en deze 's winters in de schuur of slaapkamer zetten;

  • Hysop (Hysoppus officinalis). De naam komt van het Hebreeuws "ezob" wat letterlijk "heilig kruid" betekent. Ook bij de Romeinen werd Hysop gebruikt in tempels en in de publieke baden, waar hysop aan het badwater werd toegevoegd. Winterharde, vaste plant met felblauwe bloemen. De Fransen noemen de plant wel 'de lavendel van het noorden'. Staat leuk in haagjes; het lancetvormige blad blijft vaak 's winters zitten. Voor in de zon, op droge, niet te voedselrijke en doorlatende grond. Houdt van kalk en heeft een hekel aan te natte grond, vooral in de winter. Zowel blad als bloemetjes zijn eetbaar. Voor in pasta, vlees, vis, ovenschotels, hummus en salades. N.b.: Zelf heb ik geen ervaring met hysop in de tuin maar ik ga het zelf in de moestuin proberen, vanwege de mooie blauwe bloemetjes en de haagjes die je ervan kunt maken. 

In een volgende blog meer over goede snijbloemen. 

 

 

 

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload