Winterkoninkje

March 5, 2019

Wat een leuk vogeltje is het winterkoninkje toch (Troglodytes troglodytes)! Af en toe zie ik er eentje in de tuin, meestal onderin het struikgewas. Vanochtend zag ik een winterkoninkje in de border bij de appelboom rondscharrelen, vanuit de keuken. Ha! Tijd voor een foto en een tuinstukje (de foto is helaas onscherp).

Winterkoninkjes zijn erg klein en makkelijk te herkennen aan hun kort, opgewipt staartje. Aan de bovenkant is hun verenkleed bruin tot roodbruin en aan de onderkant wat lichter van kleur. Ze hebben een lichte werkbrauw-streep en dwars op hun veren lopen fijne, donkere streepjes. Winterkoninkjes hebben dunne pootjes en een klein, puntig snaveltje waarmee ze handig spinnetjes, insecten, rupsjes, zaadjes, larven, etc. uit het groen kunnen oppikken, vlak boven de grond. Ze zoeken ook wel in schors naar allerlei diertjes. Een winterkoninkje komt onrustig over door zijn steeds opwippend staartje. Het vliegt laag boven de grond, van de struik naar struik.

Het winterkoning mannetje bouwt vroeg in het voorjaar bolvormige nestjes in dicht struikgewas of hagen van bossen en tuinen. Dat nestje is aan de buitenkant helemaal bekleed met mos. Een waar kunstwerkje! Heb je er al eens eentje gezien? De ingang zit opzij bovenaan en aan aan de binnenkant is het bekleed met zachte veertjes. Gemiddeld maakt het mannetje een stuk of zes nestjes. Het vrouwtje inspecteert de nestjes later en kiest er vervolgens eentje uit. Een enkele keer bouwt het winterkoninkje een etagewoning: in zo'n dubbel nestje komen de eitjes in het grotere bovennest (5-7 stuks) en doet de benedenwoning dienst als slaapplek. 

Vorig jaar nestelde er een paartje in de tuin van de buren: de buurvrouw had twee 'hanging basket' frames als bol aan elkaar gemaakt en daarin allerlei restjes wol gestopt. Voor de vogels, om hun nestjes mee te bekleden. In deze bol maakten winterkoninkjes een nestje! Lekker knus en warm. 

Winterkoninkjes staan erom bekend dat ze op de gekste plekken een nest bouwen: in oude schoenen, vazen, lantaarns, (kerst)kransen, gieters, petten, etc. Zie filmpje van Vroege Vogels.

De zang van het winterkoninkje is opvallend luid voor zo'n klein vogeltje en is een combinatie van heldere klanken en een hoog trillertje, dat lijkt op een wekkertje dat afgaat. Op de vogelgeluiden-cursus van de KNNV, die ik jaren geleden in Wageningen volgde, leerden we ezelsbruggetjes te maken om vogelgeluiden goed te kunnen onthouden. Voor de winterkoning was dat het wekkertje!

Winterkoninkjes komen ook in grote steden voor, zolang er maar genoeg struikgewas en veel planten zijn. Ook rommelige hoekjes (takken) en klimop bieden winterkoninkjes gelegenheid om nesten te bouwen.

Tip: vul een vetbolhouder eens met restjes wol, als nestmateriaal voor winterkoninkjes en andere vogels. 

 

(Bron: Vogelbescherming; Natuurpunt; Vroege Vogels)

 

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload