Paarse wortels

March 11, 2019

Heb jij al eens paarse wortels gegeten? Wortels zijn er in allerlei soorten en en maten: grote winterpeen, bospeen, waspeen, ronde Parijse worteltjes, gele wortels, witte wortels, rode wortels, paarse wortels, enz. Ik ben gek op alle soorten, en was enthousiast toen ik ontdekte dat er in mijn 'Funky Veg Kit' een zakje paarse wortelzaadjes zat. 

De Latijnse naam is voor alle soorten wortels Daucus carota. Wilde wortels krijgen de toevoeging 'Carota' in hun naam (Daucus carota, Carota) en veredelde wortels 'sativus' (Daucus carota, sativus). Sativus is Latijns voor 'gecultiveerd'. 

Wist je dat wortels oorspronkelijk niet oranje maar paars waren? Van oorsprong komen wortels uit Afghanistan, uit het gebied tussen de Himalaya en het Hindoekoesj gebergte. Deze oerwortels waren dun en af en toe kwam er een mutant voor die wit of geel was. In Midden-Azië worden er al duizenden jaren wortels geteeld en vandaag de dag zijn er daar nog steeds veel donkere wortelrassen. Paarse en rode wortels zijn populair in Azië. 

Uit een mutante vorm, zonder anthocyaan (de kleurstof), ontstond een nieuw ras van gele wortels. De Egyptenaren en Romeinen kenden al wortels in verschillende kleuren: paars, rood, lichtgeel, groen en wit. Toen was de wilde soort al wat geselecteerd. Men gebruikte de wortels echter voor medicinale doeleinden.

In de 14e en 15e eeuw werd de wortel in Europa bekend. De gele wortel was favoriet, omdat deze tijdens het koken geen kleur afgaf omdat er geen anthocyaan in zit. Pas in de 16e eeuw werden er voor het eerst oranje wortels geteeld, vooral in Nederland. Nederlandse kwekers ontwikkelden een oranje wortel uit de gele variëteiten om de kleur oranje te promoten als eerbetoon aan het koningshuis (Willem van Oranje). De kleur oranje was een trend en het hele volk deed hieraan mee. Alle latere rassen zijn van oorsprong ontstaan uit deze Nederlandse selecties. Het duurde nog een eeuw voor oranje wortelen de norm werden. 

Nu zijn wortels in andere kleuren weer helemaal in. De laatste jaren is de paarse wortel aan een opmars bezig en wordt zelfs geplaatst in de categorie 'superfood'. De kleur paars variëert van donker violet tot roodpaars. De oorspronkelijke wortels waren door en door paars, maar nu zijn er ook paarse wortels die aan de binnenkant oranje zijn. Een Amerikaanse professor ontwikkelde deze nieuwe,  paarse wortel door een oranje wortel met een zwarte of paarse wortel uit het Verre Oosten te kruisen. Dit nam vele tientallen jaren in beslag. De nieuwe paarse wortel, die hij de 'Betasweet' noemde, had de goede eigenschappen van zowel de huidige- als de oerwortel in zich; hij is sappiger en zoeter en bevat 40% meer caroteen dan de oranje wortel. Het caroteen zit met name in het anthocyaan en bevat krachtige anti-oxydanten. Gekende rassen zijn: Purple Haze (zie foto van The World Carrot Museum), Deep Purple en Purple Rain.

Ik weet niet van welk ras ik wortelzaadjes heb. Er wordt geen naam vermeld. Misschien is het wel een 'Purple Haze'? De teelt hiervan is zeer geschikt voor West-Europa. Zodra het weer beter wordt en de grond opwarmt en niet meer nat is ga ik paarse wortels zaaien! Want ik ben eruit: ik ga ze direct in de volle grond zaaien en niet eerst binnen voorzaaien. 

Paarse wortels kun je het beste rauw eten. Ze verliezen namelijk hun kleur tijdens het koken; het vruchtvlees wordt dan wit met paars gemarmerd. Als je ze rauw eet blijven ook de gezonde voedingsstoffen behouden. 

Eet ze eens met een dipsausje of in dunne plakjes door een salade. Of in een smoothie (recept van Gezonder Leven):

Paarse wortelsmoothie

Nodig: 2 paarse wortels, 1 appel, sap van ½ citroen en 250 ml water.

Maak de wortels en de appel goed schoon, snijd ze in grote stukken en stop ze in de blender.

Schenk het sap uit in een glas en voeg daarna het citroensap en water toe. Goed roeren!

 

(Bron: The World Carrot Museum - The History of Carrots; Gezonder Leven; Diana's mooie moestuin; De gezonde apotheker; Welingelichte Kringen - De bijzondere reden waarom wortels oranje zijn - Jeannette Kras; Landidee; Groenteninfo) 

 

 

< Foto van de 'Purple Haze', met dank aan The World Carrot Museum

 

 

 

 

 

 

 

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload