In mei...

May 20, 2019

'In mei leggen alle vogels een ei, alleen de koekoek en de griet leggen in de meimaand niet'.

Wie kent het rijmpje niet?! Echter, het rijmpje klopt niet meer. Vogels leggen steeds vroeger eieren. Zodra het warmer wordt en er genoeg te eten is, tegenwoordig vaak al in april, gaan ze eieren leggen. Dat zit zo. Door de klimaatopwarming verschijnen er al vroeger in het jaar rupsen. Omdat vogels bij het voeren van hun jongen afhankelijk zijn van het rupsenaanbod en de rupsenpiek eerder in het jaar valt moeten vogels ook eerder hun eieren leggen. Uit onderzoek van Sovon Vogelonderzoek Nederland blijkt dat koolmezen hun eieren tien dagen eerder leggen dan 35 jaar geleden. Ze leggen daarnaast ook nog een ei minder dan toen.

 

Koekoek en de griet

Met de griet wordt in het rijmpje de kwartelkoning (Crex crex) bedoeld, een zeldzame, uiterst schuwe broedvogel. Deze legt pas laat, op z’n vroegst begin juni, eieren.

De koekoek (Cuculus canorus) legt wel degelijk in mei (vanaf ongeveer 10 mei tot in juli). Koekoeken komen begin mei terug en leggen hun ei in de nesten van andere vogels (waardvogels), die de eieren uitbroeden. Heb jij de eerste koekoek al gehoord? Ik hoorde 'm afgelopen zaterdag roepen!

In Europa zijn er meer dan 100 verschillende waardvogelsoorten van de koekoek bekend. Lang niet alle soorten hiervan zijn succesvol in het grootbrengen van een koekoeksjong. Elke vrouwtjes-koekoek is gespecialiseerd in één waardvogel. Er zijn dus heggemuskoekoeken, karekietkoekoeken, roodborstkoekoeken, kwikstaartkoekoeken... De eieren die ze dropt lijken precies op die van de waardvogel. Per broedseizoen legt het vrouwtje 1-25 eieren. In elk nest komt slechts één ei. Voor de koekoek haar ei legt eet ze vaak eerst nog een of twee eieren van de waardvogel op. 

 

Spreeuwen, kool- en pimpelmezen.

De spreeuwen (Sturnus vulgaris) legden in april eieren in de spreeuwenkast. De jongen vlogen vorige week al weer uit, nadat ze een dag of 20 in hun nest zaten. Na het uitvliegen werden de jonge spreeuwen nog een dag of 4, 5 door beide ouders gevoerd. Nu moeten ze zelf hun kostje bij elkaar scharrelen. Af en toe zien we ze naar wormpjes e.d. zoeken op het grasveld.

Vorig jaar - en ook het jaar daarvoor -, zag ik de spreeuwen toevallig uitvliegen! Dat was heel speciaal. Dit jaar niet, ze waren opeens weg. Het was doodstil in de nestkast en wat later in de ochtend zagen we de ouders met hun bek vol voedsel de bosjes induiken. Jammer dat ze al weer uitgevlogen zijn en we het voeren van de jongen niet meer van dichtbij kunnen zien.

De koolmezen (Parus major) in het nestkastje, verscholen in de warrige ranken van de passiebloem (Passieflora caerulea), waren er wat langer. De mezenouders vlogen af en aan en landden eerst in de appelboom, waar ze wachtten tot er niemand in de buurt was. Pas dan vlogen ze naar de nestkast.

Op een ochtend lag er een dood koolmeesje op het pad bij de passiebloem. Prachtig van kleur en op een kaal plekje rond de keel puntgaaf. Tussen de planten onder het nestkastje lagen donkere vleugelveertjes... Ai. De natuur is wreed. Was het de kat van de buren? Of de specht? De Vlaamse gaai of de steenmarter? 

Het nestkastje aan de schutting, dat vorig jaar bewoond werd door pimpelmezen (Cyanistes caeruleus) hangt er nu niet meer. Het verdween - met de oude schutting en de heg, dus geen pimpelmezen in de buurt, dit jaar. In het najaar hang ik weer een mezenkastje op, want ik mis de pimpelmezen met hun mooie, lichtblauwe 'petjes'! Net als bij de spreeuwen en de koolmezen voeren beide ouders. Ze vangen heel veel rupsjes. Aan hun roep kon je horen dat ze in aantocht waren; vanaf de kers of de appelboom streken pa en ma om beurten neer op het sierappelboompje. Daarvandaan maakten ze oogcontact met de jongen, die vlakbij, in de nestkast aan de schutting zaten, en vlogen dan naar hen toe om te voeren. Op de laatste foto zie je een pimpelmees ouder omhoog kijken, richting nestkast. In mei...

 

(Boswachtersblog Groningen - Leo Luijten; Vogelbescherming Nederland; Natuurpunt België; Sovon; NOS)

Ma of pa spreeuw wacht in de kersenboom tot de kust veilig is ^

Een jonge spreeuw bedelt om voedsel. Meer! ^ 

Daar is moeder (of vader) ^ 

Hap... (slik) ^ 

Weg! ^ 

Ma of pa koolmees met een smakelijk rupsje ^ 

Daar gaat de koolmees. Als je heel goed kijkt zie je helemaal rechts het hout van de nestkast ^ 

Ma of pa pimpelmees (vorig jaar) ^  

 

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload