Vingerhoedskruid

June 19, 2019

Overal in de tuin en in de natuur staat het vingerhoedskruid in bloei (Digitalis purpurea). De plant is gemakkelijk te herkennen aan de vingerhoedachtige bloemen met donkerrode 'sproetjes', een vlekkenpatroon of zogenaamd honingmerk. In bossen staan ze vaak op kapvlakten.

De hommels en bijen vliegen af en aan! Meestal zijn de bloemen roze, maar soms zijn ze wit (Digitalus purpurea 'Alba'). Die vind ik het mooiste, vooral in een donker hoekje. De bloei langs de bloemstengel verloopt van onder naar boven.

Nu dacht ik altijd dat het gewoon vingerhoedskruid een tweejarige plant was; in het eerste jaar groeit het bladozet en in het tweede jaar volgt de bloei en daarna sterft de plant af. Veel vingerhoedskruiden hebben zo'n tweejarige cyclus maar soms is de plant meerjarig en gedraagt zich als kortlevende vaste plant. Dan wordt er vanuit de basis een nieuwe rozet gevormd na het tweede jaar (zie laatste foto).

De bloemstengels, met bovenin de bloemen in trosvorm, kunnen gemakkelijk een meter hoog worden. Weet je dat er aan één bloemtros soms wel honderd bloemen zitten? De bloei begint in mei en duurt tot oktober.

De onderste bladeren zijn groter dan de bovenste bladeren. Ze zijn ovaal en elliptische van vorm. De onderste bladeren zijn gesteeld (ze hebben een steel) maar de bladeren die hoger aan plant zitten zijn zittend (zonder bladsteel; de bladschijf zit direct op de stengel). Het bladrandje is wat gekarteld. Zowel het blad als de buitenkant van de kelkbladen voelen zacht aan door een viltige beharing van kleine, witte haartjes. 

 

Mooie bosplant, maar giftig

Vingerhoedskruid is een echte bosplant en kan flink wat schaduw hebben. De plant doet het vooral goed in humusrijke en een beetje vochtige grond. Toch groeit vingerhoedskruid ook wel op wat drogere plekken met meer zon. Het is een geschikte plant voor een tuin met natuurlijke beplanting, zoals een bostuin. De plant combineert mooi met allerlei andere planten. Daarbij neemt Digitalis weinig ruimte in en geeft een sterk verticaal accent aan de border. Het mooiste effect geeft een groepje planten die je als een lint door andere planten in de tuin kunt 'weven'. 

De plant zaait zichzelf rijkelijk uit. Per plant worden er na de bloei duizenden zaden gevormd. Ik haal de meeste zaailingen weg en enkele verplant ik in het najaar. Als de plantjes nog jong zijn en het wortelstelsel zich nog niet uitgebreid heeft ontwikkeld gaat dat het gemakkelijk. Later is dat vrijwel niet te doen. Vingerhoedskruid is goed winterhard.

Was altijd goed je handen als je in aanraking bent geweest met Digitalis of gebruik bij het planten handschoenen. Pas ook op met kinderen. Vingerhoedskruid is zeer giftig (alle delen) omdat er digitaline in zit. Een teveel van deze stof kan huidirritatie en hartritmestoornissen veroorzaken. In de boeken van Agatha Christie worden er vaak moorden gepleegd met Digitalis. 

Het is leuk om te zien hoe hommels de bloemen één voor één afgaan om de nectar te verzamelen ^

Vingerhoedskruid bij de moestuin ^

 

Soorten voor de tuin 

Hier in de tuin staat alleen het inheemse gewone vingerhoedskruid. Maar er zijn meer aantrekkelijke soorten en variëteiten voor de tuin:

  • Gewoon vingerhoedskruid (Digitalis purpurea) - inheems met roze bloemen. Groeit zelfs op de lastigste plaatsen in de tuin;

  • Witte vorm van gewoon vingerhoedskruid (Digitalis purpurea 'Alba') - witte bloemen; 

  • Digitalis purpurea 'Sutton’s Apricot’ - zachtroze tot abrikooskleurige bloemen;

  • Spaans vingerhoedskruid (Digitalis thapsi) - lagere, wilde soort uit Spanje met kleine, opvallend roze bloemen in een losse bloemtros. Heel subtiel. Bloeit in mei - juli. Hoogte 60 cm;

  • Groot vingerhoedskruid (Digitalis grandiflora) - vrij grote, zachtgele bloemen met een lichte tekening, die allemaal aan één kant van de bloemstengel zitten. In Midden- en Oost-Europa groeit deze soort langs bosranden. D. grandiflora heeft een voorkeur voor kalkrijke grond. Bloeit in juni/juli. Hoogte 75-100 cm. Goede snijbloem. Halfschaduw;

  • Digitalis parviflora - schitterende oranje bloemen die dicht opeen staan aan smalle, taps toe lopende stengels. Voor in de volle zon tot halfschaduw, in wat vochtige, goed doorlatende grond;

  • Roestig vingerhoedskruid (Digitalis ferruginea) - opvallende, elegante plant met bloemstengels die dicht bezet zijn met kleine, donkergele bloemen met bruine adertjes. Het smalle, gladde blad staat in grote rozetten en is wintergroen. De cultivar 'Gigantea' heeft grotere bloemen. De bloemkleur van D. ferruginea is misschien niet zo opvallend, maar door de strak opgaande, verticale groeiwijze is het een markante plant. D. ferruginea is tweejarig of kortlevend (3-4 jaar) en zaait zich matig uit. De grond moet niet te nat en ook niet te droog zijn. Bloeit in juni/juli. Hoogte: 125-150 cm. Combineert fraai met purperkleurige planten;

  • Wollig vingerhoedskruid (Digitalis lanata) - kleine, behaarde bloemen die van binnen lichtgeel zijn en aan de buitenkant donkerbruin. De onderste lip is haast wit en steekt wat uit. De bloemen staan dicht op elkaar langs de stengel. Bloeit in juni - augustus. Hoogte 60-80 cm;

Er zijn er zijn diverse kruisingen tussen de soorten, die meestal tweejarig zijn. ’Illumination Pink’ (45 cm hoog) is een prachtige, nieuwe vorm met tweekleurige bloemen: abrikoos met roze. In 2012 werd deze bij de Chelsea Flower Show gekozen tot 'Chelsea Plant of the Year'. 

Kijk voor foto's van allerlei soorten en cultivars van vingerhoedskruid eens naar de website van Gardeners'Wold - Best Foxgloves to grow of die van The Botanic Nursery.

 

(Bron: Flora van Nederland; Groei & Bloei - Modeste Herwig; Kwekerij De Hessenhof; Gardeners'World; The Botanic Nursery)

De witte variant, Digitalis purpurea 'Alba' ^

Dit is een plant van meer dan twee meter hoog ^

Deze plant - met vertakkingen - staat er al voor het derde jaar ^ 

 

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload