Kogeldistel

August 26, 2019

In onze vorige tuin, een klein en beschut stadstuintje op het zuidwesten, was het heel zonnig en droog. De omstandigheden waren compleet anders dan in de tuin die we nu hebben. Deze tuin is zo'n beetje het tegenovergestelde: hij is een flink stuk groter, als het waait staat er altijd wel wat wind en het is er op een aantal plekken vrij vochtig, want we hebben veel schaduw. De tuin ligt ook op het zuidwesten.

Omdat de omstandigheden zo verschillen hebben we hier heel andere planten (en struiken) in de tuin staan. Ook moet ik nu 'in het groot' denken terwijl ik in het stadstuintje in Wageningen haast op de vierkante decimeter tuinierde. Dat was wel even wennen. Onze picknicktafel bijvoorbeeld, die we ook daar in de tuin hadden staan, domineerde het hele terras. Hier in de tuin lijkt hij maar klein en valt haast weg. Zo is het ook met planten. Struiken, grote planten of groepen is hier het devies. Anders werkt het gewoon niet. Het kost wel wat meer geld, maar dan heb je ook wat. 

Sommige planten mis ik wel. De kogeldistel (Echinops), bijvoorbeeld. 'Globe thistle' heet hij in het Engels, met van die grote, kogelronde bloemen (juni - september) die altijd veel bijen en hommels aantrekken. Je kent 'm vast wel. 

Ik nam ooit een stukje kogeldistel mee uit de tuin van mijn ouders. De planten zijn gemakkelijk te delen (de beste tijd hiervoor is het voorjaar). Eigenlijk hadden we er geen plaats voor, onze tuin was te klein. Maar de distel moest de grond in, dus zette ik 'm zolang in de rotstuin in de volle zon. Daar groeide het plantje al gauw uit tot een enorm exemplaar die het halve rotstuintje in beslag nam. Hij moest eruit! Ik spitte 'm op maar er bleven wat wortelstukjes achter die weer uitliepen. Het jaar erop hadden we weer kogeldistels in de tuin - zie foto. Toch wel een mooie plant en zo sterk, vond ik en liet 'm nu maar z'n gang gaan. Vanaf toen ben ik kogeldistels pas echt gaan waarderen.

Hier in de tuin staan er geen kogeldistels. Nog niet, want ik wil ze ook hier graag hebben. Het zijn gemakkelijke en goed winterharde vaste planten. Kogeldistels kunnen heel goed tegen droogte en ik denk dat ze het opzij van de moestuin, waar het zonnig en droog is met goed doorlatende grond, vast uitstekend zullen doen. In een groepje komen ze mooiste tot hun recht. Ze kunnen wel een meter hoog worden of nog hoger, afhankelijk van de soort. 

Kogeldistels doen het goed in een vaas en vaak volgt er nog een nabloei. De bloemen zijn prima te drogen.

 

Soorten

Er bestaan veel soorten kogeldistels, waarvan er drie vaak in tuinen te vinden zijn. Ze lijken sterk op elkaar. Echinops ritro is een bekende kleine tot middelgrote kogeldistel met typisch distalachtig blad: driehoekig, diep ingesneden en stekelig met fijne haartjes. De bladeren worden niet hoger dan ca. 40 cm. De kenmerkende bolronde, haast grafische bloemhoofdjes staan op 100 cm lange stengels. De distel is goed windbestendig. 'Echinops ritro 'Vetch's Blue' is een van de beste variëteiten met diep donkerblauwe bloemen.

Echinops bannaticus is een kogeldistel met opvallend grijsachtig blauwe bloemen. De stengels zijn 120-150 cm hoog. Ook E. Bannaticus houdt van 'n zonnige plekje en groeit, net als E. ritro, zelfs goed in voedselarme grond. Het is een echte blikvanger die iets minder goed bestand tegen wind als E. ritro. Een mooie variëteit is Echinops bannaticus 'Blue Globe'.

Dan is er nog Echinops sphaerocephalus. Deze komt oorstpronkelijk uit centraal - en zuidelijk Rusland en kan uitgroeien tot een hoogte van 200 cm. De kogelronde bloemen zijn klein en asgrijs tot haast wit van kleur.

 

Combinaties

Planten die mooi combineren met kogeldistels zijn de zogenaamde 'prairieplanten'. Ze kunnen goed samengaan door hun verschillende bloem- en bladstructuur en gedeien in dezelfde omgeving en ni hetzelfde bodemtype, nl. in een droge border met zanderige tuingrond in de volle zon:

bergamotplant (Monarda), blauwe spirea (Caryopteris), duizendblad (Achillea), dropplant (Agastache), grote kattenstaart (Lythrum salicaria), kamille (Anthemis), meisjesogen (Coreopsis verticillata), prachtkaars (Gaura lindheimeri), Russische salie of reuzenlavendel (Perovskia), salie (Salvia), spoorbloem (Centranthus ruber), struikmalva (Lavatera), venkel (Foeniculum), zonnehoed (Echinacea), zonnekruid (Helenium) en siergrassen als lampenpoetsersgras (Pennisetum), prachtriet (Miscanthus), reuzenvedergras (Stipa Gigantea), sierhaver (Helictotrichon), en vingergras (Panicum).

 

(Bron: Tuinadvies nl; Kwekerijen Nederland; De Tuinen van Appeltern - droge border)

 

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload