Het groene geraamte van de tuin - deel I

November 13, 2019

Wintergroene planten en heesters behouden hun blad in de winter. Ze vormen samen met hoge beplanting als bomen en struiken het groene geraamte van de tuin.

Met groenblijvende beplanting leg je letterlijk de basisstructuur van je tuin aan. Een pluktuin of border met uitsluitend een- en tweejarige planten zakt 's winters in. Als de planten afsterven is er geen volume meer, alles ligt plat en dat ziet er niet spannend of aantrekkelijk. Alles is in één oogopslag te overzien. 

Door groenblijvende struiken, - bomen en - klimplanten op verschillende plekken in de tuin te zetten blijft de tuin z'n vorm behouden. Hoe je dat doet? Door ritme en herhaling van vorm, kleur en structuur in je tuin aan te brengen. Laat groenblijvende planten en heesters door de hele tuin terugkomen. Ze geven de tuin massa en er ontstaat diepte. Bij goed gebruik versterken ze ook nog eens de vormgeving.
Ook hoge beplanting maakt deel uit van het groene geraamte van je tuin, al is het effect met bladverliezende bomen en struiken minder groot als met groenblijvende bomen en struiken.
Met een boom creëer je naast structuur ook hoogte in de tuin. Hierdoor wordt je blik omhoog getrokken en lijkt de tuin groter. Er ontstaat bovendien diepte. De boom geeft ook nog eens schaduw, beschutting, privacy, achtergrond, bloesem, vruchten, mooie herfstkleur, ecologisch evenwicht, zuurstof, enz. 
Op de opleiding (tuinontwerper) leerden we dat je in een tuinontwerp eerst voor vorm moet kiezen, Later, met het beplantingsplan, ga je hier pas invulling aan geven door het kiezen van de planten. Dus: de 'meerstammige bladverliezende boom van 3 x 3 m met opvallende bast' wordt dan bijvoorbeeld een witte berk of een slangenbastesdoorn; de 'strak gesnoeide wintergroene blokvorm van 40 x 40 x 40' wordt taxus of buxus.  

 

Tuinen met een duidelijke structuur

Formele tuinen hebben een heldere structuur met hun geometrische vormen en vaak symmetrische ontwerp. Je kent ze wel, vaak met buxushaagjes en -vormen (bollen, blokken, piramides, cylinders, etc.). Ze geven de tuin een duidelijke structuur. 

Buxus is een van de bekendste en populairste heesters om de tuin structuur te geven. De strakke 'knopentuinen' die in de 16e eeuw in ons land in de mode waren zijn een mooi voorbeeld van tuinen met een heldere structuur. Ze bestaan uit met elkaar kruisende lijnen van verschillende planten (vaak buxus) met daarbinnen vakken gevuld met gekleurde steentjes of zand. Bij de huisjes van De Zaanstreek in het Openluchtmuseum in Arnhem ligt zo'n knopentuin.

Bij Paleis het Loo ligt de beroemde 18e eeuwse barokke buxustuin (inmiddels heeft men alle buxusstruiken vervangen door Japanse hulst, Ilex crenata, vanwege de aantasting door de buxusschimmel). 

Ook de klassieke kruidentuinen bij kastelen en kloosters zijn opgedeeld in vierkante, rechthoekige of halfronde vakken van buxushaagjes. Tussen de vakken liggen paadjes. In Middelburg en achter de Dom in Utrecht liggen nog zulke kruidentuinen. 

 

Evenwicht

Een goed tuinontwerp heeft een evenwichtig groen geraamte. Hier in de tuin was dat niet helemaal het geval en dat ben ik langzaam aan het veranderingen. Zo plantte ik drie buxussen achterin de tuin als een los dwarshaagje (we kregen ze cadeau van vrienden en gelukkig zijn ze nog niet aangetast door buxusschimmel of -mot). Ze zorgen voor wat volume, ook 's winters.

 

(Bron: Tuinplant nl; Lezing 'Kruidig met Kruiden' van Leo Brand, Tuinclub Altena; Bakker; Tuincursus online) 

Buxussen achterin de tuin ^ 

Formele tuin met haagjes en andere vormen van o.a. buxus en taxus ^

 

 

 

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload