Het groene geraamte van de tuin - deel II

November 15, 2019

Buxus was eeuwenlang favoriet voor haagjes en vormen in tuinen. Vandaag de dag wordt buxus liever vermeden vanwege de buxusschimmel en de buxusmot. Gelukkig zijn er genoeg andere planten die je in de tuin kunt gebruiken voor een wintergroene structuur. Dit kun je doen door middel van haagjes maar ook op vele andere manieren. Zet in een natuurlijke tuin eens een groepje heesters bij elkaar. In een strakke tuin met rechthoekige vormen zou je bijvoorbeeld blokvormen kunnen toepassen. In een tuin met organische vormen en lijnen in het ontwerp kun je voor ronde vormen kiezen. 

Denk ook aan de zichtlijnen! Naast het bankje aan het einde van het tuinpad kun je een mooie wintergroene heester zetten met opvallende bloemen. Bij de voordeur of bij het terras is een wintergroene struik met geurende bloemen een aanrader. Mahonie, sneeuwbal, azalea of wat anders. Zet hulst juist niet bij plekken waar je vaak (langs) komt, de stekels zijn venijnig.

 

Wintergroene planten, heesters, bomen en klimplanten

  1. Bergden (Pinus mugo) - naadboom uit het gebergte van Midden Europa. Is zeer winterhard, kan goed tegen droogte en groeit zelfs in arme grond. De cultivar Pinus mugo var. mugus wordt niet groter dan een flinke struik (ca 120 cm) en heeft een mooie lage, liggende groeivorm. De jonge dennenappels verschijnen in mei-juni. Geschikt voor vakbeplanting. Langzame groeier. Pinus mugo pumilio blijft heel laag (30 cm) maar groeit breed uit. Heeft groene lange naalden en korte, donkerbruine kegels. Pinus mugo 'Mops' is een zeer fraaie en goede cultivar met bolronde groeivorm en frisgroene, aromatische naalden. De 'Mops' bloeit in juni en juli met gele, mannelijke bloemen en geelgroene, vrouwelijke bloemen die later paarsrood verkleuren. In de herfst verschijnen de opstaande, eivormige kegels. Standplaats volle zon, bij voorkeur zure doorlaatbare grond. Verdraagt zeewind en luchtvervuilig. Heel geschikt voor in een kleine tuin en ook in de rotstuin. 

  2. Camellia of Japanse roos (Camelia japonica) - heester met donkergroen, glanzende blad. De bloei valt vroeg in de winter. De geurende enkele of dubbele bloemen - wit, roze, rood of geel, naar gelang de cultivar - zijn prachtig en lijken wel wat op rozen. Voor op een beschutte standplaats en niet in de felle zon. Er zijn zeer veel goede cultivars. Camelia 'Black Lace' is heel mooi, zowel qua blad als vanwege de dubbele dieprode bloemen. Compacte, opgaande groei. Camelia japonica 'Nuccio's Pearl' heeft wit met roze gevulde, wat anemoonvormige bloemen in april. Hoogte na 10 jaar is 2 m. Is goed winterhard. Camelia sasanqua 'Narumi-gata' of 'Narumigata' bloeit vroeg en heeft geurende, enkele bloemen (november/december). Hoogte na 10 jaar is 150 cm. De bloemkleur is wit met een rose blosje. De 'Narumi-gata is goed winterhard.

  3. Hulst (Ilex) - Hulst werd van oudsher aangeplant om boze geesten af te schrikken. Rond de winter komen er talloze rode bessen aan de hulst, wat mooi combineert met het groene of het bonte stekelige blad. Ilex aquifolium 'J.C. van Tol' heeft prachtig donkergroen gekarteld blad en rode besjes. Japanse hulst (Ilex crenata) heeft kleine ronde blaadjes zonder stekeltjes en een compacte groeivorm. Het wordt vaak gebruikt als alternatief voor buxus. Japanse hulst groeit niet snel. Hulst is giftig.

  4. Japanse kardinaalshoed (Euonymus) - Er bestaan meerdere variëteiten van de Japanse kardinaalsmuts. Ik noem er twee: Euonymus 'Microphyllus' wordt ca. 60 - 80 cm hoog en vormt een compacte dichte struik met groen blad. De struik bloeit met onopvallende witte bloemetjes in september/oktober). Heel geschikt als haagje. Euonymus fortunei 'Emerald Gaiety' is een bontebladige heester die 120-150 cm hoog wordt en ook onopvallend bloeit. De struik is sterk en wordt vaak toegepast als solitairplant, in een heesterborder of tegen de gevel.

  5. Klimop (Hedera) - Er zijn veel soorten met verschillende bladgroottes en blad. Laat klimop over een schutting, pergola, gaas of muur groeien voor een verticaal accent in de tuin. Klimop vormt zelf hechtwortels. Regelmatig bijsnoeien als de ranken te lang worden. Giftig.

  6. Mahoniestruik (Mahonia) - De mahonie heeft nogal het imago van 'gemeenteplantsoenplant'. Jammer! Er bestaan veel cultivars die zeer sterk zijn en heerlijk geurende bloemen hebben die veel bijen aantrekken. Mahonia aquifolium is breed opgaand en wordt zo'n 120 - 150 cm hoog. Het stekelige groene blad verkleurt vaak naar brons in de winter. De bloei valt in maart/april. Na de bloei verschijnen de blauwzwarte bessen. Vogels zijn er gek op! Standplaats: halfschaduw tot schaduw. Mahonia media 'Winter Sun' is de beste cultivar binnen de Mahonia x media. De plant is goed winterhardheid en heeft opgaande bloemtrossen die heerlijk geuren. Alle Mahonia x media cultivars zijn kruisingen tussen Mahonia japonica en Mahonia lomariifolia. Mahonia media 'Charity' bloeit van januari tot april en is een echte winterbloeier. Giftig. 

  7. Olijfwilg (Eleagnus ebbingei) - tot 2 m hoge wintergroene heester met groen tot zilvergrijs blad. Kan goed tegen (zee)wind, zout en luchtverontreiniging! De olijfwilg bloeit in april/mei met onopvallende hangende witte bloemetjes. Wordt soms ook wel als haag toegepast.

  8. Portugese laurierkers (Prunus lusitanica 'Angustifolia') - Heester met mooi smal glanzend, donkergroen blad (zie foto). Goede keuze voor een lage haag. Groeit snel. Als je 'm niet snoeit bereikt de struik een hoogte van zo'n 2,5 x 2 m. Giftig.

  9. Rhododendron - Fantastische sierheester als tuinafscheiding, als volume-element in het landschap of als achtergrond in een border. In de winter zijn de knoppen al te zien. De bloei valt in april of mei. Ze zijn er in allerlei groottes en kleuren. Giftig.

  10. Salie (Salvia officinalis) - Salie of echte salie heeft fraai, fluwelig grijsgroen geurend blad dat je in de keuken kunt gebruiken. Salvia officinalis 'Purpurascens' heeft mooi donker paarsgrijs blad en bloeit met lilakleurige lipbloemen in juli-augustus. Hoogte: 50-60 cm. Voor op een zonnige, beschutte plek met goede gedraineerde grond. Er bestaat ook en bonte vorm. In een strenge winter gaat salie soms dood.

  11. Schoenlappersplant (Bergenia) - er bestaan roze- en witbloeiende soorten, maar niet alle soorten zijn wintergroen. Bergenia 'Abendglut' heeft felroze bloemen in april-mei en wordt 25-30 cm hoog. Het leerachtige blad krijgt 's winters een wat rode verkleuring. Voor in lichte - tot halfschaduw. Witbloeiend is Bergenia 'Bressingham White' (april-mei). Hoogte: 30-40 cm. Zon tot halfschaduw. Na de bloei sterft het oude blad af en verschijnt het nieuwe blad. Een bijzonder mooie plant is de compacte Bergenia 'Bach' met donkergroen, spatelvormig blad dat aan de rand wat gekroesd is. In de winter verkleurt het bronsrood. De gedrongen bleekroze bloemtrossen worden wit als ze open zijn. Bergenia cordifolia 'Eroica' bloeit met donker- tot violetroze bloemen op hoge stelen. Het groene blad verkleurt 's winters tot bijna paars en is dik en leerachtig. Hoogte: 40 cm. Standplaats: hallfschaduw tot zonnig, in humusrijke grond. Voor cavia's en konijnen giftig.

  12. Skimmia - Er bestaan 7 tot 8 soorten. Skimmia's zijn tweehuizig, er bestaan mannelijke- en vrouwelijke planten. De vrouwelijke planten krijgen in het najaar bessen - mits er mannelijke planten in de buurt staan - en de mannelijke planten ontlenen hun sierwaarde aan de bloem-trossen. Skimmia japonica 'Rubella' is de bekendste. De heester is compact en heeft opvallende rood gekleurde knoppen en witroze bloemen in de winter (zie foto). Hoogte: 1 m. Standplaats: (half)schaduw, géén 'natte voeten'. Bekend van kerststukjes. Skimmia confusa 'Kew Green' bloeit met geurende, groenwitte bloemen. Hoogte: 40-70 cm. Halfschaduw of schaduw, goed doorlatende, liefst humusrijkegrond. Skimmia japonica 'Fragrant Cloud', ook wel Skimmia 'Fragrans' genoemd, is een kleine, struik met donkergroen blad en een compacte, ronde groei-wijze. De plant heeft prachtige groene knoppen en roomwitte bloemen in april/mei die lekker ruiken. Uiteindelijke hoogte: ca. 50 - 100 cm hoog. Skimmia japonica 'Nymans' krijgt al op jeugdige leeftijd zeer veel felrode bessen. Skimmia japonica 'Kew White' heeft witte geurende bloemen (april/mei) en daarna roomwitte bessen. Hoogte: 70 - 100 cm.

  13. Sneeuwbal (Viburnum 'Tinus')- Groenblijvende sneeuwbal die zowel in de border tussen andere planten en struiken of als solitair kan worden toegepast (zie foto). In de winter verschijnen de zachtroze bloemetjes die lekker ruiken. Voor op een beschutte standplaats.

  14. Steeneik (Quercus ilex) - Prachtige groenblijvende boom die je steeds meer in tuinen tegenkomt. Komt van nature in Zuid-Europa voor, vooral in kuststreken. Is bestand tegen de zilte zeewind en de luchtvervuiling in de stad. In Nederland en Vlaanderen is de boom matig winterhard, zet 'm op een beschutte plek. De boom kan in Zuid-Europa wel 30 m hoog worden, maar blijft hier meestal veel lager.

  15. Struikklimop (Hedera helix 'Aborescens') - laagblijvende heester die niet klimt (zie foto). Goede 'vulplant'. Is door de late bloei (oktober/november) een belangrijke plant voor de bijen. Na de bloei verschijnen donkerblauw-zwartachtige bessen die zeer geliefd zijn bij merels en kramsvogels. Takjes worden vaak gebruikt voor in kerststukjes.

  16. Taxus of venijnboom (Taxus) - Taxus is een geslacht van heesters en bomen die zeer oud kunnen worden. Taxus baccata is een mooi donkergroene heester die strak te snoeien is. Taxus is ideaal voor hagen, blokken of andere vormsnoei. Je kunt ze goed terugzetten, zelfs als je ze tot diep in het kale hout afzaagt loopt een taxus nog uit. Langzame groeier, dus ook voor een kleine haag of blok zeer geschikt. Is zeer giftig. Paarden die van taxus eten gaan hieraan dood.

  17. Vleesbes (Sarcococca) Sarcococca hookeriana is een bossige, dicht vertakte struik met roodachtige twijgen. De vleesbes bloeit met geurende witte bloemen in januari-maart die geliefd zijn bij bijen! De bloemetjes zijn meeldraden van de mannelijke bloemen. Na de bloei verschijnen er glimmende zwarte besjes. Hoogte: ca. 70-100 cm. Toepassing: als los groeiend haagje of als groenblijvende bodembedekker. Voor in de zon, halfschaduw en schaduw. In de winter verkleurt het donkere glimmende blad. De populaire Sarcococca hookeriana var. humilis wordt bij ons meestal niet hoger dan 30-50 cm. Deze variëteit heeft rode twijgen en ook het jonge blad is iets rood. Sarcococca confusa is een bossige brede struik met lang, glimmend en puntig blad. De witte bloemen ruiken lekker. Deze cultivar, die alleen in cultuur bekend is, is ontstaan uit zaad verzameld in West-China en wordt zelden hoger dan 80 centimeter. Bloeitijd: maart - april. De vruchten zijn glimmend zwart.

(Bron: Wikipedia; Tuinplant nl; Kwekerij De Hessenhof; De Tuinen van Appeltern; Willaert boomkwekerij) 

De Portugese laurierkers achterin de tuin schermt een composthoop af ^

  Skimmia japonica 'Rubella'. Het blad heeft gele vlekken omdat de plant teveel middagzon krijgt ^

Groenblijvende sneeuwbal (Viburnum 'Tinus') ^ 

Als de vlinderstruiken kaal zijn blijft de sneeuwbal over met ^

Struikklimop ^ 

 

 

 

 

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload