Kerstgroen

December 11, 2019

'Wil je nog hulst?,' vraagt de buurvrouw als ik bij hen op bezoek ben. 'Ik heb al afgeknipt voor de kerstmarkt, groene en bonte. Je kan het zo krijgen'. Hulst wil ik wel! Hulst hoort bij kerst. Bovendien weer je er boze geesten mee af, da's altijd mooi meegenomen. 'Ik kom het straks wel bij je kopen op de kerstmarkt' zeg ik, want ik vind het steunen van dorpsverenigingen en plaatselijke ondernemers een goede zaak (buurvrouw staat er voor de Vrouwen van Nu). Bovendien zijn de hulstboompjes hier in de tuin nog te klein om er wat vanaf te halen.

Als ik weg ga en in de bijkeuken m'n gympen aantrek (hier op 't Drentse platteland kom je achterom en doe je altijd je schoenen uit) vraagt ze het nog eens. 'Wil je nu geen hulst mee? Kost je nu niks!' Ik sla haar aanbod vriendelijk af en geef haar een grote glimlach. Ze snapt er niks van, dat zie ik aan haar gezicht. Maar toch lacht ze hartelijk terug, zoals altijd.

De kerstmarkt is dit jaar binnen. Jammer, het was zo sfeervol vorig jaar buiten op het plein, met de kerstbomen, vuurkorven, Glühwein en het dorpsorkest (de orkestleden zaten op strobalen in de kerststal, verkleed als herder). In de grote zaal van het dorpshuis is het tjokvol. Daar staat de buurvrouw! Gelukkig is er nog volop kerstgroen te koop, er is zo te zien nog niet veel verkocht. Zouden de mensen hun kerstgroen uit de tuin halen of kopen ze iets bij de supermarkt? Daar zijn de 'bloemenhoeken' inmiddels volgestouwd met van alles en nog wat: bergthee (Gaultheria), kerststerren of poinsettia (Euphorbia pulcherrima), Amaryllis (Hippeastrum) en natuurlijk mini-kerstbomen. Al dan niet besneeuwd. Een witte kerst is helemaal idyllisch.

 

Uit eigen tuin

Wil je ook je huis in kerstsfeer brengen met kersttakken of een zelfgemaakt kerststukje? Zelfs als je geen sparren of dennen in de tuin hebt staan is er vast wel wat te vinden. Pak de snoeischaar en loop eens een rondje door de tuin! Gebruik niet teveel soorten, het wordt het al gauw te druk. Ideaal zijn wintergroene takken, al dan niet met felgekleurde bessen, zoals:

  1. Gewone hulst (Ilex aquifolium) - de enige groenblijvende inheemse loofboom. Symboliseert in het Christendom de doornenkroon die Jezus droeg. Hulst werd door de Druïdenals als heilig beschouwd en zou magische krachten bezitten. Hulst stond symbool voor vruchtbaarheid en het eeuwige leven en het kappen van een hustboom bracht ongeluk. Het ophangen van takken in huizen bracht juist geluk en beschermde tegen blikseminslag. De cultivar Ilex aquifolium 'J.C. van Tol' - zie foto - en Ilex aquifolium 'Pyramidalis' dragen altijd rode bessen. Ze zijn eenhuizig, dus je hebt geen vrouwelijke - en mannelijke struik nodig om bessen te krijgen. Ilex aquifolium 'Golden van Tol' is een hulst met geelbont blad zonder stekels, zie foto. ! Hulst is giftig.

  2. Coniferen - takken van bijvoorbeeld de blauwe Californische cypres (Chamaecyparis lawsoniana 'Columnaris Glauca') of de groene thuja (Thuja occidentalis 'Brabant') vormen een prima ondergrond voor kransen en kerst(tafel)stukjes. Met een klein takje op het kerstservet maakt je de kersttafel helemaal af.

  3. Klimop (Hedera helix) - iedereen kent de wintergroene ranken van de klimop. Versier er de kersttafel eens mee, maak een klimopkrans of gebruik het in 'n kerststuk.

  4. Struikklimop (Hedera helix 'Arborescens') - wintergroene struik met lichtgroene bloemen en later zwarte bessen, zie foto. Heel geliefd voor in kerststukjes. ! De bessen zijn giftig.

  5. Skimmia (Skimmia) - er bestaan zeven of acht soorten en er zijn een aantal cultivars ontwikkeld die heel decoratief zijn. De bekende Skimmia japonica 'Rubella' (mannelijke plant) heeft rode, besachtige bloemknoppen, zie foto. Skimmia japonica 'Emerald King' heeft lichtgroene bloemknoppen, Heel elegant. Skimmia reevesiana heeft de hele winter knalrode bessen. ! De bessen zijn giftig maar effecten zijn alleen merkbaar bij inname van grote hoeveelheden.

  6. Bonte kardinaalsmuts (Euonymus fortunei 'Emerald ’n Gaiety’) - heester met groen wit blad.

  7. Venijnboom of taxus (Taxus spp.) - de donkergroene naalden zijn een mooie basis. ! Taxus is zeer giftig. De rode bessen zien er smakelijk uit maar laat takken met bessen liever zitten voor de vogels.

  8. Jeneverbes (Juniperus) - conifeer uit de Cipresfamilie. De jeneverbes is tweehuizig: er zijn mannelijke en vrouwelijke planten. Het rijpen van de 'bessen' strekt zich uit over twee jaar. De vrouwelijke zaadschubben vormen in het eerste jaar zwartblauwe, op bessen gelijkende kegelvruchten die na overwintering donkerblauw worden. Er bestaan allerlei cultivars. Juniperis chinensis 'Keteleerii' is mooi grijsgroen en heeft prachtige grijs berijpte blauwe bessen.

  9. Portugese laurierkers (Prunus Lusitanica Angustifolia) - struik met mooi donkergroen smal blad. 

  10. Buxus of palmboompje (Buxus sempervirens) - heeft de buxusmot of -ziekte bij jou nog niet toegeslagen (of juist wél en wil je de struiken eruit hebben?) Gebruik eens een paar takjes als kerstgroen.

  11. Rozemarijn (Rosmarinus officinalis) - de heerlijk geurende takjes hebben naaldachtig blad, zie foto. Versier je servetten eens met een toefje rozemarijn of maak er servetringen van.

  12. Salie (Salvia spp.) - dit keukenkruid met mooi grijsgroen blad kun je niet alleen in het kersdiner gebruiken (kalkoen, kip) maar ook als versiering. Witte salie (Salvia apiana) heeft blad dat nog mooier van kleur is, nl. zilvergrijs, dan echte - of gewone salie (Salvia officinalis).

Zet het kerststuk of het kerstboeket op een koele plek als je het ruim voor kerst maakt, ver weg van de verwarming of kachel. Prik de takjes in oase of mos dat flink wat water kan opnemen. Je kunt het groen met een plantenspuit vochtig maken om het zo lang mogelijk fris te houden.

Zelf heb ik de hulst en andere takken zolang in een vaas in de bijkeuken gezet. Je kunt het kerstgroen ook buiten bewaren. Of nog beter: de takken pas vlak voor de kerst afknippen.

 

(Bron: Wikipedia; howstuffworks; tuinadvies)  

Hulst van de kerstmarkt, aangevuld met wat kerstgroen uit de tuin ^  

Skimmia japonica 'Rubella' ^

Rozemarijn in de moestuin ^

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Struikklimop ^

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload