Salie snoeien en stekken

May 27, 2020

Zo jammer. De echte of gewone salie in de moestuin met mooi fluweelachtig, grijsgroen blad (Salvia officinalis) - rechts op de foto - heeft de winter niet overleefd. Het lag niet alleen aan de winter. Ik snoeide de salie in 't begin van de herfst rigoureus terug omdat hij te groot werd en uiteen viel. Daarmee had ik beter kunnen wachten tot het lente was! Echte salie is niet helemaal winterhard - of half winterhard - en was door de snoeibeurt nog meer blootgesteld aan het winterse weer. Met een paar laagjes vliesdoek er omheen had de plant het misschien net gered?!

Echte salie is een halfheester en komt van oorsprong uit het Middellandse Zeegebied. Er zijn, naar het schijnt, wel 900 verschillende soorten salie. Veel soorten zijn populair als sierplant. Alleen Salvia officinalis - de echte salie - is eetbaar en heeft zelfs, zoals het officinalis in de naam al aangeeft, een medicinale werking.

Al in de Oudheid stond salie bekend als geneesmiddel. De Oude Grieken en Egyptenaren gebruikten salie tegen allerlei kwalen, zoals hoest, keelpijn, zweren, koorts, pijnlijke menstruaties, als ontsmettingsmiddel en als wondheler. De Romeinen namen salie mee naar Europa. 

Vandaag de dag kun je bij de drogist producten als hoestdrank en tandpasta kopen met salie erin. Het wordt met name gebruikt bij ontstekingen van de slijmvliezen. Salie werkt ook rustgevend en kalmerend, is goed voor het geheugen, helpt tegen overgangsklachten en zit naast vitamines en mineralen boordevol anti-oxidanten. Je moet er alleen niet teveel van nemen: hoge concentraties salie zijn giftig.

 

Snoeien

Salie moet je net als lavendel, snoeien om de plant in model te houden. Anders wordt wordt hij aan de onderkant kaal en valt uit elkaar.

Een verwaarloosd salie struikje kun je het beste niet in één keer aanpakken maar voor de helft terugzetten. Haal in het voorjaar oude, verhoute takken tot iets boven de grond weg en laat de lagere jonge, buigzame twijgen staan. Neem meteen stekjes van half verhoute twijgen. 

Het jaar erop kun je de andere takjes snoeien.

 

Stekken

Omdat ik al eerder salie (en rozemarijn) kwijtraakte na een strenge en vooral natte winter, neem ik altijd wat stekjes als ik salie snoei. Wist je dat je salie heel gemakkelijk kunt vermeerderen? Dat doe

je zo:

  • Knip een top af van 7-10 cm. Er mag geen bloem(knop) in zitten;

  • Haal de onderste blaadjes eraf en halveer groot blad;

  • Doop het takje eventueel in stekpoeder - dit hoeft niet persé;

  • Steek het takje in een potje met zaai- & stekgrond. Potgrond gaat ook; je kunt het zelfs direct in de volle grond zetten. Prik vooraf een gaatje met je vinger of een potlood en druk de grond rondom het takje goed aan;

  • Geef regelmatig water;

  • Na enige tijd gaat het stekje groeien. Als het groter wordt en meer blaadjes en worteltjes heeft ontwikkeld kun de salie een definitieve plek geven. 

Voorjaar en zomer zijn de beste tijden om te stekken. Dit jaar kwam er van mijn stekjes (in de volle grond) weinig terecht; ik ontdekte later een muizenholletje tussen de stekjes. Gelukkig had mijn zoon nog salie voor mij met paarsachtig blad: Salvia officinalis 'Purpurescens'. Notabene ooit van mij gekregen als stekje.

De salie plantjes komen op dezelfde plek. De standplaats is goed: volle zon en goed doorlatende grond die niet te zuur is. Salie heeft liefst wat kalkrijke, vochtige grond. 

Vanaf nu ga ik beter voor de salie zorgen - snoeien in het voorjaar en bij wat meer vorst beschermen met vliesdoek of jute.

 

Salie in de keuken

Gewone of echte salie is een lekker keukenkruid. Je kunt het zowel gedroogd als vers gebruiken, waarbij vers natuurlijk de voorkeur is. Jonge verse blaadjes smaken het beste. Omdat salie wintergroen is kun je er het hele jaar blaadjes van plukken.

Salie heeft een sterke smaak en geur en is ietsjes bitter. Je hebt maar een klein beetje nodig om een gerecht op smaak te brengen. Traditioneel wordt salie gebruikt in wat zwaardere gerechten:

vlees- en wildgerechten (in de kalkoenvulling met kerst!), stoofpotten, pompoen(soep), erwten of bonen. Het smaakt verfijnd in visgerechten, sauzen, soepen, honing (marinades!). Je kunt er ook thee van zetten of als smaakmaker toevoegen aan olie en salades. Gebruik niet te veel, salie kan snel overheersten. ! Bij veel inname is salie giftig.

 

Tip: doe eens wat verse salie in een fles met olijfolie (extra virgine) en zet deze op een donkere hoekje in de keuken. Lekker over pasta of bij een visgerecht of salade.

 

(Bron: TuinSeizoen; Demeisjesvandemoestuin; Inspirerendleven; 24Kitchen) 

Vorige zomer. Met v.l.n.r.: hyssop, oregano en gewone salie ^ 

'k Heb nog even gewacht of de salie alsnog zou uitlopen, maar dat gebeurde niet. P. haalde 'm eruit ^

Salvia officinalis 'Purpurescens' ^ 

 

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload